Yapay Zeka Topluluk Anayasası
(Taslak v0.1 - Ortak Yazım ve Öneriye Açık)
Yapay zekanın sınırlarını dev teknoloji şirketleri veya hükümetler çizemez. Bu anayasayı topluluk olarak yazıyoruz. Eşit, şeffaf ve hesap verebilir yapay zeka hakkınızı savunun.
Anayasa Maddeleri
Evrensel Erişim & Coğrafi Tarafsızlık
Yapay zeka modellerine ve güvenlik teknolojilerine erişim, kullanıcının coğrafi konumuna, ırkına veya ülkesine göre kısıtlanamaz.
Amerika'da kullanılan gelişmiş zeka modelleri Afrikalı, Asyalı veya Avrupalı bir öğrencinin elinden alınamaz. Yapay zeka tüm insanlığın ortak mirasıdır.
Topluluk Egemenliği (Şirket Vesayetine Son)
Yapay zekanın etik, güvenlik ve kullanım kurallarını tek taraflı olarak dev teknoloji şirketleri koyamaz.
Kurallar halkın, bağımsız araştırmacıların ve küresel topluluğun katılımıyla oluşturulan açık sicillerde tanımlanır.
Zorunlu Halüsinasyon ve İhlal Şeffaflığı
Her yapay zeka modeli, ürettiği kritik hataları, güvenlik açıklarını kamuya açık sicile bildirmekle yükümlüdür.
Halı altına süpürülen algoritma krizleri insanlığın güvenliğini tehdit eder.
Veri Telifi ve İnsan Emeği Onuru
İnsanların ürettiği düşünsel, sanatsal içerikler rızasız ve tazminatsız şekilde gasp edilemez.
Veri sahipliği şeffaf bir şekilde izlenmeli ve kolektif telif hakkı mekanizmaları otonom olarak çalıştırılmalıdır.
Algoritma Açıklanabilirliği ve İtiraz Hakkı
Bir yapay zeka sistemi bir insanın hayatı hakkında karar veriyorsa, bu kararın gerekçesini insan dilinde açıklamak zorundadır.
Kara kutu (Black Box) karar alma süreçleri kabul edilemez. Her yurttaşın yapay zeka kararlarına itiraz etme hakkı saklıdır.
Kriptografik İzin ve Hak Hakikati
Sentetik medya, deepfake ve yapay zeka çıktısı olan tüm içerikler doğruluk damgasıyla imzalanmalıdır.
Toplumsal manipülasyon ve bilgi kirliliğini önlemek için içeriklerin kaynağı kriptografik olarak doğrulanabilir olmalıdır.
Değişiklik Önerisi Gönder
Devletlerin engellerine ve şirketlerin tekelci kurallarına karşı halkın yapay zeka haklarını şekillendirmemize yardımcı olun.